Netwerken in het water

Limnologie is de wetenschap die zich bezighoudt met de studie van het zoete en ook brakke oppervlaktewateren. Meren, rivieren, beken, vennen en sloten maken hier deel van uit. Het is een gebied van onderzoek waar al meer dan honderd jaar een geïntegreerde, multidisciplinaire aanpak centraal staat.

Biologen, chemici, fysici, hydrologen en geologen werken samen en de nadruk ligt daarbij op een ecosysteem-benadering. De biologische discipline binnen de limnologie bestudeert de interacties tussen waterorganismen onderling en hun omgeving. Limnologie is afgeleid van het Griekse woord ‘LIMNE’, dat meer of moeras betekent. Het is een bruisende wetenschap met veel nieuwe ontwikkelingen. We zijn in de loop der jaren bijvoorbeeld steeds meer te weten gekomen over de complexe interacties tussen waterorganismen en hun milieu. Waterorganismen zijn niet alleen met elkaar verbonden via een voedselnetwerk, ook wel voedselweb genoemd, maar blijken ook in staat om met elkaar te communiceren via een informatienetwerk.

Meer informatie over Limnologie en de netwerken in het water is te vinden in de bijgesloten oratie van Ellen van Donk, uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar in de Limnologie vanwege het Schure-Beijerinck-Popping Fonds aan de Katholieke Universiteit Nijmegen op donderdag 18 april 2002. In deze rede laat ze de ontwikkelingen zien in de Limnologie aan de hand van de studie aan meren gedurende de afgelopen 100 jaar en vertelt ze over de nieuwste inzichten binnen de netwerkstudies en hoe we deze kennis kunnen toepassen bij het beheer van meren. Verder gaat ze in op hoe deze kennis de basis vormt voor het onderzoek van de werkgroep Aquatisch Voedselweb Onderzoek op het Nederlands Instituut voor Ecologisch Onderzoek (NIOO-KNAW), en voor de samenwerking met de Universiteit van Oslo en de Katholieke Universiteit Nijmegen.